Budżet produkcji — od czego zacząć

Budżet filmowy przekłada plan zdjęciowy na liczby — pozwala producentowi ocenić, czy dana produkcja jest wykonalna, i podejmować decyzje o tym, na czym oszczędzać, a czego nie ruszać. Nawet w najmniejszej, niskobudżetowej produkcji warto trzymać się standardowej struktury kategorii, żeby budżet dało się porównać z innymi projektami i żeby nic nie zostało pominięte.

Above-the-Line (ATL)

Kategoria „powyżej linii" obejmuje: reżysera, producentów, scenarzystę, główną obsadę oraz koszty rozwoju projektu i praw. W produkcjach studyjnych to zwykle 25–35% budżetu; w produkcjach niezależnych poniżej 5 milionów dolarów — raczej 10–20%.

Below-the-Line (BTL)

Kategoria „poniżej linii" to cała reszta bezpośredniej produkcji: ekipa (poza reżyserem/producentami/scenarzystą — czyli operator, 1. AD i wszystkie działy), sprzęt, lokacje i pozwolenia, transport, scenografia, kostiumy, charakteryzacja, statyści i aktorzy dnia.

Postprodukcja

Kategoria postprodukcji obejmuje montaż obrazu i dźwięku, muzykę, efekty wizualne (VFX), korekcję koloru oraz przygotowanie finalnych materiałów dostawczych (DCP, napisy, wersje językowe).

Inne kategorie

Poza trzema głównymi blokami budżet uwzględnia zwykle: ubezpieczenia i koszty prawne (kategoria „inne") oraz rezerwę (contingency) — margines na nieprzewidziane wydatki, standardowo liczony jako procent całości budżetu.

Jak liczyć — podejście zgrubne

Na wczesnym etapie planowania budżet liczy się zgrubnie: stawki (dzienne/godzinowe, per rola, dział, lokacja czy sprzęt) mnoży się przez ilości wynikające z danych produkcji — przede wszystkim liczbę dni zdjęciowych (z harmonogramu/strip boardu), a także wielkość obsady i liczbę lokacji z breakdownu scenariusza (patrz poradnik o scene breakdown). Te liczby muszą być wiarygodne, bo producent podejmuje na ich podstawie realne decyzje zakupowe — dlatego wyliczenia powinny być deterministyczne, a nie „na oko".

Praktyczna wskazówka dla niskobudżetowej produkcji

W małej produkcji łatwo pominąć rezerwę, bo „przecież wszystko jest już policzone". To błąd — rezerwa jest właśnie na to, czego nie dało się przewidzieć (pogoda, choroba aktora, awaria sprzętu), a jej brak oznacza, że pierwszy nieprzewidziany wydatek wywraca cały budżet.